Neandertalczycy z Jaskini Stajnia. Pierwsze badania mDNA wielu mieszkających tam osób

22 kwietnia 2026, 08:21

W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Jaskinia Stajnia, jedno z najważniejszych stanowisk neandertalskich w Europie Środkowej. Przez dziesiątki tysięcy lat zachowały się w niej nie tylko kości i narzędzia, ale coś cenniejszego – DNA ludzi, którzy żyli tu przed ostatnim zlodowaceniem. Na łamach Current Biology ukazał się właśnie artykuł First multi-individual Neanderthal mitogenomes from north of the Carpathians, którego autorzy – w tym naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk – donoszą o pierwszym udanym odczytaniu kompletnych genomów mitochondrialnych (DNA dziedziczonego po matce) od wielu neandertalczyków z jednego stanowiska na północ od Karpat.



Więcej litu w wodzie z kranu - mniej przypadków demencji

25 sierpnia 2017, 05:21

Wysoki poziom litu w wodzie z kranu wiąże się z niższym wskaźnikiem demencji.


Najstarsze malowidło jaskiniowe w Europie Śr.

14 czerwca 2010, 09:08

Naukowcy z Rumuńskiej Federacji Speleologii odnaleźli przed 3-4 miesiącami najstarsze jaskiniowe malowidła naścienne w Europie Środkowej. Ich wiek oszacowano na ok. 35 tys. lat. Paleolityczni mieszkańcy tych rejonów uwiecznili w czerni różne zwierzęta, w tym konia, bawoła, głowy niedźwiedzi oraz... nosorożca.


Słabo poznane myszy lodowcowe poruszają się jak stado - z podobną prędkością i w tym samym kierunku

28 maja 2020, 19:56

Amerykańscy naukowcy zauważyli, że ruch tzw. myszy lodowcowych (ang. glacier mice), czyli kulistych konglomeratów mchów i osadów, odbywa się na powierzchni lodowca z podobną prędkością i ma charakter "stadny" - kule przemieszczają się w tym samym kierunku. Wyniki ich badań ukazały się właśnie w piśmie Polar Biology.


Ryt sprzed 500 tys. lat wykonany ręką H. erectus

5 grudnia 2014, 07:44

W XIX w. na stanowisku Trinil na Jawie znaleziono muszlę słodkowodnego małża, na której circa 500 tys. lat temu Homo erectus wyrył zygzak.


Powstała mapa, ile wapnia spożywają średnio dorośli z całego świata

19 października 2017, 11:37

Analiza globalnego dziennego spożycia wapnia przez dorosłych pokazała znaczące różnice między regionami. Najmniejsze jest ono we wschodniej Azji, a największe w Europie Północnej.


Po latach zakochani jak na początku

10 stycznia 2011, 18:05

Intensywna miłość może przetrwać długie lata. Badanie aktywności mózgowej pokazało bowiem, że w przypadku długoterminowej miłości jest ona podobna do tej odnotowywanej u osób, które dopiero się zakochały.


Późnogotycki obraz wrócił po konserwacji do kościoła św. Marcina w Pisarzowicach

16 listopada 2021, 18:27

Późnogotycki obraz z Matką Boską z Dzieciątkiem w towarzystwie św. Marcina i św. Urbana, papieża, wrócił po konserwacji do parafii św. Marcina w Pisarzowicach. Dzieło powstało na początku XVI w. w krakowskiej pracowni anonimowego Mistrza Rodziny Marii. Jego konserwacją zajmowali się specjaliści z Krakowa. Konieczne było uzupełnienie złoceń, a także naprawienie warstwy malarskiej lica i podobrazia.


Samomodyfikujące mrówcze mosty

30 listopada 2015, 11:50

Podczas podróży przez dno tropikalnego lasu w Ameryce Środkowej mrówki z rodzaju Eciton tworzą pomosty z własnych ciał.


Jest więcej gatunków ssaków niż sądzimy

6 lutego 2018, 10:19

Jak wynika z badań opublikowanych w Journal of Mammology, w ciągu ostatnich 20 lat opisano średnio 1000 nowych gatunków ssaków na dekadę. To pokazuje, że – wbrew powszechnemu przekonaniu – ssaki wcale nie są dobrze rozpoznaną gromadą.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk